خوراک و تولید خوراک دام بین 60 تا 70 درصد از کل هزینه تولید دام را تشکیل می‌دهد، بنابراین بخش بزرگی از سود اقتصادی را می‌توان به کیفیت خوراک تولیدی نسبت داد (McKinney و Behnke، 2007؛ Strauch و Stockton، 2013؛ Boltz و همکاران، 2021؛ Knarrre و همکاران، 2024). یکی از نکات مهم کنترل کیفیت در تولید خوراک ، به ویژه برای حیواناتی که مصرف خوراک کمی دارند (جوجه‌ها، خوکچه‌ها و پولت‌ها)، تولید پلتی است که مانع از تغذیه انتخابی شود و توزیع یکنواختی از همه مواد تشکیل دهنده و مواد مغذی را فراهم کند. یکنواختی بالای مخلوط (MU) منجر به تولید پلت‌هایی می‌شود که از سلامت و عملکرد بهینه پشتیبانی می‌کنند. یکنواختی مخلوط معمولاً از طریق ضریب تغییرات (CV) اندازه‌گیری می‌شود که نسبت انحراف معیار به میانگین مجموعه‌ای از نمونه‌های انتخاب شده است. معمولاً، 10 نمونه از یک بچ خوراک در مکان‌های مختلف درون میکسر جمع‌آوری می‌شود تا برای یک ماده مغذی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. سپس از این غلظت‌های نشانگر مواد مغذی/عناصر برای محاسبه CV استفاده می‌شود، به طوری که یکنواختی مناسب مخلوط به عنوان CV کمتر از 10٪ تعیین می‌شود (مک‌کوی و همکاران، 1994؛ امریکن، 2005؛ کلارک و همکاران، 2007؛ گروسبک و همکاران، 2007). مک‌کوی و همکارانش (۱۹۹۴) دریافتند کاهش ضریب تبدیل غذایی یون کلرید تقریباً ۲۹ درصد، از طریق زمان میکس طولانی‌تر میانگین افزایش وزن روزانه و نسبت افزایش وزن به خوراک را به ترتیب 5/6 گرم و 0/035 گرم در جوجه‌های گوشتی از ۰ تا ۲۱ روزگی افزایش می‌دهد (P < ۰.۰۵). با این حال، ضریب تبدیل غذایی می‌تواند تحت تأثیر عوامل زیادی مانند اندازه ذرات، چگالی حجمی، نوع میکسر، زمان میکس، پر شدن بیش از حد میکسر، ترتیب افزودن مواد تشکیل‌دهنده، میزان گنجاندن مواد تشکیل‌دهنده، محل جمع‌آوری نمونه، فراوانی نمونه و انتخاب نشانگر CV قرار گیرد (Goodband, ۱۹۹۰; Clark et al., ۲۰۰۷; Reese et al., ۲۰۱۷; Fahrenholz ۲۰۱۹; Adusei-Bonsu et al., ۲۰۲۱).
کلارک و همکارانش (۲۰۰۷) گزارش دادند ضریب تبدیل خوراک (CV) مربوط به DL-Met کریستالی (Free Met) و l-Lys-HCL کریستالی (Free Lys) به ترتیب در یک میکسر افقی دو شافت، هنگام افزایش زمان میکس از مخلوط خشک ۰ ثانیه‌ای و مخلوط مرطوب ۳۰ ثانیه‌ای به مخلوط خشک ۱۲۰ ثانیه‌ای و مخلوط مرطوب ۱۸۰ ثانیه‌ای در یک جیره کامل، تقریباً 14/4 و 11/1 درصد کاهش یافت (CD؛ P <0.05). به طور مشابه، ریس و همکارانش (۲۰۱۷) دریافتند ضریب تبدیل خوراک (CV) در یک میکسر عمودی تک شافت، هنگام افزایش زمان میکس از ۳۰ ثانیه به ۱۰ دقیقه، در مخلوط ذرت-نمک، تقریباً ۱۴.۰ درصد کاهش یافت (CSM؛ P =0.003).
همچنین نشان داده شده است انتخاب نشانگر ضریب تغییرات در یکنواختی میکس درک شده نقش دارد. اگر یک نشانگر نامناسب برای اندازه‌گیری یکنواختی میکس انتخاب شود، ممکن است مقادیر CV به صورت مصنوعی افزایش یا کاهش یابد، در نتیجه به طور بالقوه منجر به اقدامات اصلاحی نامناسب و کاهش عملکرد حیوان می‌شود. بنابراین، نشانگر انتخاب شده فقط باید از یک منبع محلول در جیره باشد، در غلظت کافی بالا برای اندازه‌گیری موثر گنجانده شود، اما در غلظت خیلی زیاد نباشد که بتواند تجزیه و تحلیل را مختل کند و یک روش تجزیه و تحلیل نسبتاً ارزان و آسان داشته باشد (کلارک و همکاران، ۲۰۰۷؛ روچا و همکاران، ۲۰۱۵؛ ریس و همکاران، ۲۰۱۷). یکی از نشانگرهای رایج مورد استفاده برای ارزیابی یکنواختی میکس Cl– مشتق شده از نمک است که یک ماده ارزان و رایج در فرمولاسیون‌های مدرن جیره غذایی مبتنی بر غلات حیوانی است (American, 2005; Clark et al., 2007). تجزیه و تحلیل Cl– نیز در مقایسه با سایر نشانگرها نسبتاً ارزان است و می‌تواند از طریق نوارهای تستر Quantab® Cl– انجام شود (American, 2005; Hach, 2023). با این حال، استفاده ازCl– به عنوان نشانگر تعیین کننده یکنواختی میکس نیاز به مخلوطی دارد که در آن فقط یک منبع Cl– به راحتی محلول وجود دارد، به عنوان مثال، مخلوطی از ذرت و نمک. با این حال، مخلوط نمک-ذرت ممکن است در برنامه یک کارخانه خوراک دام تجاری، ارزیابی کننده یکنواختی میکس از نظر زمانی مؤثر نباشد.
نشان داده شده است که نشانگرهای DL-متیونین کریستالی و l-Lys-HCL کریستالی، یکنواختی میکس را در دام‌های تحت شرایط کنترل‌شده که کاربرد عملی دارند، به درستی ارزیابی می‌کنند (Behnke 1996; Clark et al., 2007; Rocha et al., 2015). با این حال، تجزیه و تحلیل‌های آزمایشگاهی برای آزمایش این نشانگرها باید فقط برای Met آزاد (Free Met) و Lys آزاد (Free Lys) باشد تا اطمینان حاصل شود فقط بخش‌های کریستالی این اسیدهای آمینه گزارش می‌شوند، بنابراین یک نشانگر منبع واحد ارائه می‌شود. در حالی که این تجزیه و تحلیل‌ها معمولاً هزینه بیشتری برای هر نمونه دارند، توانایی آزمایش خوراک‌های در نظر گرفته شده برای تغذیه تجاری می‌تواند آزمایش یکنواختی میکس را برای استفاده در کارخانه‌های خوراک دام صنعتی، عملی‌تر کند و در اهداف تولید روزانه بهتر ادغام شود. انتخاب این نشانگرها همچنین به تولیدکنندگان این امکان را می‌دهد یک بخش روغنی را در مخلوط آزمایشی بگنجانند، بنابراین امکان آزمایش یک بخش جیره خشک و مرطوب را برای یک بچ خوراک واحد فراهم می‌کند.
ریس و همکارانش (۲۰۱۷) دریافتند افزایش زمان میکس از ۳۰ ثانیه به ۱۰ دقیقه، برای یک مخلوط ذرت-نمک، Cl-CV را در یک میکسر مارپیچ عمودی 13/95 درصد کاهش می‌دهد (۲۱.۶۱ به ۷.۶۶ درصد؛ P = 0.003). در مقابل، کلارک و همکارانش (۲۰۰۷) هیچ تفاوت معنی‌داری در Cl-CV هنگام افزایش مدت زمان میکس از ۳۰ ثانیه به ۵ دقیقه در یک میکسر افقی گزارش نکردند (P > 0.05). روچا و همکارانش (۲۰۱۵) نیز هیچ تفاوت آماری یا عددی در Cl-CV هنگام افزایش مدت زمان میکس از ۵۰ ثانیه به ۱۵۵ ثانیه در یک میکسر افقی گزارش نکردند (19/3 به 19/3 درصد؛ P > 0.05). با این حال، مطالعات کلارک (2007) و روچا (2015) از جیره هایی استفاده کردند که چندین منبع Cl-محلول (نمک، l-Lys-HCL، کولین کلراید) داشتند. بنابراین، هنگام مقایسه نتایج آزمایش فعلی با نتایج آزمایش‌های دیگر، می‌توان استدلال کرد Cl-تنها زمانی به عنوان یک نشانگر در تعیین یکنواختی میکس قابل استفاده است که فقط یک منبع Cl-محلول وجود داشته باشد. علاوه بر این، در میکسر عمودی هنگام استفاده از نشانگر Cl-CV تمایل به داشتن بالاترین میانگین CV (14.15٪) داشت. این نشان می‌دهد ممکن است تفاوت‌های ذاتی در راندمان بین میکسرهای مختلف ارزیابی شده وجود داشته باشد، که احتمالاً با میکسر اصلی در هر سیستم مرتبط است (Saensukjaroenphon، ۲۰۱۶؛ Dimaiwat و همکاران، ۲۰۱۸؛ Dunmire و همکاران، ۲۰۲۱).
نتیجه‌گیری و کاربردها
۱. یون کلرید و متیونین آزاد به ترتیب نشانگرهای مناسبی برای ارزیابی یکنواختی مخلوط در مخلوط‌های ذرت-نمک و جیره‌های کامل هستند.
۲. سیستم‌های میکسر افقی علیرغم استفاده از زمان‌های میکس کمتر از توصیه‌های سازنده، یکنواختی مخلوط قابل قبولی (CV <10%) نشان دادند، که احتمالاً به دلیل میکس مداوم در حین انتقال و تخلیه است.
۳. ارزیابی سیستم‌های میکس به جای خود میکسر، می‌تواند تخمین‌های دقیق‌تری از یکنواختی مخلوط برای خوراک مصرفی حیوانات ارائه دهد.
